Ortoptysta – kim jest? Komu pomaga?
Ortoptysta, często mylony z optometrystą to ktoś, kto zajmuje się widzeniem obuocznym. Można nazwać go swoistym rehabilitantem oczu. Czym zajmuje się ortoptysta? Komu pomaga, kiedy warto się do niego udać? Więcej na ten temat dowiesz się z naszego artykułu. Sprawdź!
Ortoptysta – kto to?
Ortoptysta zajmuje się wykonywaniem oraz wspomaganiem badań okulistycznych związanych między innymi z :
- pogorszeniem widzenia,
- niedowidzeniem,
- zmianami chorobowymi oka,
- zaburzeniami ruchomości gałek ocznych, takimi jak zez.
Pomaga również w doborze odpowiedniej korekcji wzroku, w tym okularów i soczewek kontaktowych, jednak nie leży to w głównej kategorii jego kompetencji.
Czym zajmuje się ortoptysta?
Nazwa zawodu ortoptysty wywodzi się z języka greckiego i już sama w sobie wskazuje jego istotę. Powstała bowiem z połączenia słów orthos oraz opticos, czyli kolejno “prosty” i “widzenie”. Specjalista ten zajmuje się więc diagnozowaniem oraz terapią zaburzeń widzenia obuocznego, a także innych nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem narządu wzroku.
Do najczęstszych problemów, z jakimi pacjenci trafiają do ortoptysty, należą m.in. zez (to właśnie on jest najczęstszym powodem wizyt), niedowidzenie, czyli tzw. leniwe oko, a także zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej (na linii ręka-oko), które mają szczególne znaczenie u dzieci oraz u osób po urazach neurologicznych. Ortoptysta pomaga również w przypadku nieprawidłowej konwergencji oczu oraz zaburzeń akomodacji, czyli trudności z wyraźnym widzeniem przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach – często związanych ze starczowzrocznością.
Podstawą pracy ortoptysty jest rehabilitacja wzroku oparta na specjalnie dobranych ćwiczeniach oczu. Program terapii ustalany jest indywidualnie dla każdego pacjenta i ma na celu pobudzenie słabszego oka do pracy, stymulację odpowiednich obszarów mózgu oraz poprawę współpracy obu oczu. Tego typu terapia stanowi ważne wsparcie w leczeniu niedowidzenia i innych zaburzeń widzenia.
Ortoptysta jako zawód
Teraz pora na kilka słów o tym, co to za zawód ortoptysta. Ortoptyści znajdują zatrudnienie w gabinetach okulistycznych, optycznych i ortoptycznych (również prowadząc własną działalność), a także w poradniach leczenia zeza, patofizjologii widzenia czy neurookulistyki. Mogą pracować zarówno w placówkach działających w ramach NFZ, jak i w sektorze prywatnym.
W Polsce zawód ten pojawił się stosunkowo niedawno: dopiero w 1979 roku. Właśnie wtedy po raz pierwszy utworzono kierunek ortoptyczny na uczelni Medyczne Studium Zawodowe nr 1 w Krakowie.
Czy ortoptysta to lekarz?
Warto podkreślić, że ortoptysta nie jest lekarzem. Profesja ta nie wymaga studiów medycznych ani ukończenia studiów. Aby zostać ortoptystą wystarczy szkoła policealna. Specjalista ten posiada kwalifikacje pozwalające na wykonywanie różnorodnych badań okulistycznych oraz prowadzenie nieinwazyjnej, czyli bezoperacyjnej terapii zaburzeń widzenia obuocznego. Właśnie dlatego praca ortoptysty wymaga ścisłej współpracy z lekarzem okulistą – ortoptysta jedynie wspomaga leczenie.
Jak wygląda badanie u ortoptysty?
Znasz już odpowiedź na to, kim jest ortoptysta. A jak wygląda badanie u tego specjalisty? Wizyta, czy to w przypadku dorosłych, czy dzieci, rozpoczyna się od badania ostrości wzroku. Pozwala ono wykryć lub wykluczyć wady refrakcji, takie jak krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm. W jego trakcie ortoptysta ocenia również jakość widzenia obuocznego, ruchomość gałek ocznych oraz zdolność oka do akomodacji, czyli wyraźnego widzenia na różnych odległościach.
Jeśli po badaniu padnie podejrzenie zeza, specjalista ten wykona dodatkowe testy, m.in. próbę Hirschberga. Następnie dokonuje analizy, w trakcie której sprawdza ustawienie oczu przy użyciu specjalistycznych urządzeń, takich jak synoptofor. Pozwala mu to określić kąt odchylenia gałek ocznych, ocenić stopień zaawansowania zaburzenia i dobrać odpowiednią metodę leczenia. W diagnostyce wykorzystuje się również inne narzędzia, np. cheiroskop.
Ortoptysta a optometrysta? Kto jest kim? Czym różnią się te zawody?
Masz już prawie komplet wiedzy o tym, kim jest ortoptysta. Teraz pora na odpowiedź na ostatnie, często pojawiające się pytanie: czym różni się ortoptysta od optometrysty?
- Ortoptysta to specjalista widzenia obuocznego, zajmuje się głównie rehabilitacją wzroku i dobieraniem odpowiednich ćwiczeń oczu.
- Optometrysta to specjalista od badania wzroku i dobierania soczewek kontaktowych lub okularów.
Jeśli zauważysz, że widzisz gorzej, powinieneś udać się do optometrysty na badanie wzroku. Jeśli wykaże ono, że masz jakąś wadę, dobierze on odpowiednie narzędzie korekcji. Do ortoptysty powinieneś udać się, jeśli zauważysz u swojego dziecka zeza lub gdy zależy Tobie, aby spróbować poprawić swoją jakość widzenia za pomocą odpowiednich ćwiczeń i technik, a nie jedynie za pomocą okularów czy soczewek.
Dowiedz się więcej o tym, czym różnią się zawody: okulista, optometrysta i optyk.
Bibliografia:
- https://www.bezokularow.pl/poradnik/ortoptysta-i-optyk-okularowy-czym-sie-zajmuja
- https://www.optegra.com.pl/blog-optegra/ortoptysta-kim-jest-i-czym-sie-zajmuje
