Badanie OCT – jak przebiega? Po co robić?
Badanie OCT to tomografia oka. Jest szybka i bezbolesna. OCT wykonuje się za pomocą tomografu w celu diagnostyki chorób siatkówki, np. w ocenie jakości nerwu wzrokowego w przypadku podejrzenia jaskry. Jak przebiega badanie OCT? Po co je robić? Sprawdź i dowiedz się więcej!
Czym jest badanie OCT?
Tomografia OCT to metoda obrazowania, która służy do diagnostyki schorzeń i nieprawidłowości siatkówki, plamki żółtej oraz nerwu wzrokowego. Badanie to pozwala uzyskać przekrojowe obrazy struktur dna oka w bardzo wysokiej rozdzielczości, to również powtarzalny pomiar grubości siatkówki. Z pomocą OCT można sprawdzić plamkę żółtą, jak również przednią i tylną część oka. To z kolei jest niezbędne w wykrywaniu wczesnych stadiów chorób, których nie widać podczas standardowego badania wzroku. Badanie OCT jest dużo bardziej precyzyjne niż inwazyjna angiografia.
Jak działa tomografia oka?
Urządzenie wykonujące badanie OCT działa na zasadzie analizy odbicia wiązki światła od poszczególnych warstw oka. Na tej podstawie komputer generuje szczegółową mapę tkanek, działając podobnie do skanera, ale wykorzystując bezpieczne promieniowanie świetlne zamiast rentgenowskiego.
Jak przebiega badanie OCT?
A jak przebiega badanie OCT? Wykonuje się je w pozycji siedzącej. Pacjent siada na specjalnym krzesełku, a następnie ustawia się przed urządzeniem, opierając brodę i czoło na specjalnych podpórkach, które pomagają utrzymać głowę w bezruchu. Następnie patrzy w wyznaczony punkt lub w soczewkę, zgodnie z instrukcjami specjalisty. W trakcie badania lekarz odpowiednio ustawia aparat i kieruje wiązkę światła na konkretne struktury oka, obserwując ich obraz na ekranie. W niektórych momentach pacjent proszony jest o chwilowe powstrzymanie się od mrugania, aby uzyskać jak najdokładniejsze zdjęcia diagnostyczne.
Czasami przed badaniem okulista może zdecydować się na podanie kropli z atropiną. To substancja rozszerzająca źrenice. Przy jej użyciu może lepiej sprawdzić struktury. Atropina często powoduje przejściową nadwrażliwość na światło, ale i pogorszenie ostrości widzenia. Z tego powodu po jej zastosowaniu nie należy prowadzić samochodu, czasami mogą wystąpić problemy z poruszaniem się; dlatego też warto przyjść na wizytę z osobą towarzyszącą, która zapewni bezpieczny powrót do domu.
Ile trwa badanie OCT?
Badanie OCT zwykle trwa kilka minut. Jeśli lekarz zdecyduje się na podanie atropiny, czas ten może się wydłużyć, ponieważ konieczne będzie poczekanie aż substancja zacznie działać. Zazwyczaj trwa to około pół godziny.
Czy badanie OCT boli?
Optyczna koherentna tomografia dna oka jest nie tylko szybka, ale i w pełni bezbolesna. Co więcej, OCT nie wymaga żadnego kontaktu z okiem.
Po co wykonuje się badanie OCT?
Wiesz już, jak przebiega badanie OCT. Wykonuje się je w celu diagnostyki niektórych chorób. A jakich? Jakie zmiany pozwala wykryć OCT?
Dzięki badaniu lekarz może ocenić między innymi:
- grubość siatkówki,
- budowę jej poszczególnych warstw,
- stan plamki żółtej,
- grubość włókien nerwowych w okolicy tarczy nerwu wzrokowego,
- może również wykryć ewentualne nieprawidłowości w obrębie tarczy nerwu wzrokowego.
Badanie to jest niezwykle przydatne zarówno w rozpoznawaniu chorób, jak i monitorowaniu ich przebiegu oraz skuteczności leczenia.
OCT pozwala na wykrycie wielu schorzeń, takich jak:
- zmiany jaskrowe,
- zwyrodnienie plamki żółtej (AMD),
- obrzęk plamki,
- zmiany grubości siatkówki,
- zwłóknienia przedplamkowe,
- nowotwory,
- zmiany cukrzycowe w obrębie plamki.
Umożliwia również rozpoznanie niektórych zmian, do których zalicza się:
- znamiona naczyniówki,
- wrodzony przerost nabłonka barwnikowego,
- blizny siatkówki, które mogą powstać np. po przebytym zapaleniu związanym z toksoplazmozą.
Kiedy wykonać badanie OCT oka?
O tym, kiedy należy wykonać badanie OCT i czy w ogóle jest taka potrzeba decyduje lekarz po wstępnych badaniach, wywiadzie i historii choroby. Jeśli jednak zauważysz u siebie niżej wymienione objawy, możesz zastanowić się nad koniecznością wykonania tego badania i wspomnieć o tym swojemu lekarzowi. Symptomy te wskazują bowiem, że w obrębie Twojego narządu wzroku może dziać się coś niedobrego. Zaliczamy do nich:
- ucisk w obrębie oka,
- nawracające bóle głowy o charakterze migrenowym,
- pogorszenie lub zaburzenia widzenia,
- ból gałki ocznej,
- wytrzeszcz oczu.
Ile kosztuje badanie OCT?
Badanie OCT można wykonać w prywatnych gabinetach, jak również z refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. W pierwszym przypadku koszt może wynieść od 200 do 400 zł w zależności od miasta i gabinetu. Przy refundacji NFZ czas oczekiwania może trwać nawet pół roku, co również jest zależne od miasta i gabinetu. Warto skonsultować ze specjalistą, jak pilne w Twoim przypadku jest badanie OCT. On doradzi, co najlepiej powinieneś zrobić.
Jak interpretować wyniki OCT?
Wyniki badania OCT podawane są szybko, w postaci zdjęć z opisem. Nie interpretuj ich samodzielnie. Tym powinien zająć się lekarz okulista. To on dokładnie wie, jak odczytywać skomplikowane dane i co oznaczają poszczególne szczegóły.
Sprawdź, do jakiego specjalisty najlepiej się wybrać: do okulisty, optometrysty czy do optyka?
Bibliografia:
- https://www.medicover.pl/badania/oct/
- https://www.optegra.com.pl/badanie-oct-oka
- Kaiser P. K., Ehlers J. P., OCT i OCTA w chorobach siatkówki, red. wyd. pol. M. Figurska, Edra Urban & Partner, Wrocław
